اين قسمت هم مشتمل است بر سه فصل در خصوص فكاهىپردازى در ضرب المثلهاى فارسى و فرانسوى و اصطلاحات مثلى و تشبيهات . قسمت سوم : جنبه‌هاى روانشناسى جوامع ايرانى و فرانسوى در ضرب المثلهاى هريك از اين دو ملت . اين قسمت داراى سه فصل است از قرار ذيل : 1 - مسائل مربوط به تحقيق و تتبعى كه اساسش روايات لسانى است . 2 - تجزيهء اجمالى ضرب المثلهاى فارسى و فرانسوى . 3 - تصوير خدا و مقدسين و پاره‌اى از طبقات اجتماعى در آئينهء ضروب امثال . مؤلف در پايان اين قسمت اخير طبقات چهارگانهء ذيل را مورد توجه مخصوص قرار داده است . 1 - كيش و آئين و روحانيون 2 - پادشاهان و حكمرانان 3 - پزشكان 4 - زنان آنچه براى خوانندگانى كه اهل تخصص در رشتهء امثال و حكم نباشند در مطالعه اين كتاب بيشتر مورد توجه قرار خواهد گرفت ، همانا قسمت تطبيقى اصطلاحات مثلى و ضرب المثلهاى فارسى در مقابل اصطلاحات و امثال سارى و جارى فرانسويان است كه گاهى مايهء تعجب مىگردد ، كه با وجود آن همه مسافتى كه اين دو كشور و دو ملت را از هم جدا مىسازد اين ضرب المثلهاى متشابه كه گويى يكى ترجمه از ديگرى است به چه صورت و در تحت كدام كيفياتى به وجود آمده و تكوين يافته است ؟ در اينجا به نقل تعداد قليلى از اين قبيل اصطلاحات و ضرب المثلها قناعت مىشود : گرسنه مثل گرگ - مانند ماهى در آب آسوده بودن - تلخ مانند زهرمار و زقوم - عاشق ديوانه - پرگويى كردن مانند زاغ - مانند ماه بودن - مثل برف سفيد بودن - مثل عاج سفيد بودن - آبى مثل آسمان - مثل روز روشن بودن - تر و تازه مثل گل - به زردى طلا - به سبكى پر - از اين نوع مثالها در هردو زبان فارسى و فرانسه بطور فراوان مىتوان يافت . از اين تشبيهات گذشته ، ما مىتوانيم ضرب المثلهاى بسيار ديگرى را در هردو زبان پيدا كنيم : مال حرام بركت ندارد - ندارى عيب نيست - دروغ مصلحت‌آميز به از راست فتنه‌انگيز است - هركه تنها به قاضى رود ، راضى برگردد - از دل برود هر آنكه از ديده